Jak wybrać notebook?

Zanim zagłębimy się w takie szczegóły techniczne przenośnych komputerów, jak procesory, karty graficzne, czy rozdzielczości ekranów, warto zwrócić uwagę na rozmiary i wagę, parametry decydujące o mobilności notebooków. Elementem, który ma na nie największy wpływ jest wielkość ekranu.

Notebooki możemy podzielić na trzy grupy, ułatwiające wstępny wybór przy zakupie.

• osobiste, czyli małe, lekkie i mobilne (ekran od 8,9 do 13,1 cala, waga do 2 kg)
• uniwersalne, największa grupa na rynku (ekran od 14,1 do 15,4 cala, waga 2 do 3 kg)
• duże, "prawie stacjonarne" (ekran 17 cali i więcej, waga powyżej 3 kg)

Osobiste notebooki to idealne urządzenia mobilne. Niewielkie rozmiary i waga (najmniejsze ważą ok. 1 kg) pozwalają na wygodne noszenie ich przy sobie. Mały ekran oznacza mniejsze zużycie prądu, a co za tym idzie, wydłuża się czas pracy notebooka na akumulatorach. Niestety, niewielkie rozmiary, a także mała klawiatura powodują, że te osobiste urządzenia są mniej funkcjonalne niż ich więksi bracia. Niektóre modele posiadają obrotowe i dotykowe ekrany, dzięki którym mamy łatwiejszy dostęp do wielu funkcji notebooka. Polecamy je szczególnie użytkownikom często podróżującym, chcących mieć dostęp do komputera w każdej chwili.

Notebooki uniwersalne stanowią kompromis pomiędzy rozmiarem a możliwościami. Stosunkowo niewielka waga pozwala na wygodne przenoszenie, jednocześnie posiadają ekran i klawiatura umożliwiające wygodną pracę. Większe, niż w przypadku małych notebooków, rozmiary pozwalają na zainstalowanie wydajniejszych podzespołów, co wpływa na wzrost komfortu pracy z wieloma programami. Nadają się też do zastosowań multimedialnych. Jednak główną grupą odbiorców są zazwyczaj osoby potrzebujące mobilnego urządzenia do pracy.

Duże notebooki to najczęściej zamienniki stacjonarnych komputerów. Zazwyczaj są rzadko przenoszone, więc waga i rozmiar mają w ich przypadku drugorzędne znaczenie. Ekran sporych rozmiarów pozwala wygodnie oglądać filmy i pracować w programach np. graficznych lub inżynierskich, które wymagają dużej powierzchni roboczej. Zaopatrzone są w wydajne podzespoły, często także w dodatkowe urządzenia, jak tunery telewizyjne, wzbogacające ich zastosowania multimedialne.

Wybierając notebooka, niezależnie od grupy do jakiej należy, powinniśmy sprawdzić, czy jego ekran posiada matrycę matową czy błyszczącą. Zaletą matowej jest to, że nadaje się do pracy praktycznie przy każdym świetle, znacząco zmniejszając jego odbijanie. To ważne, zwłaszcza jeśli zamierzamy często korzystać z notebooka w terenie, przy silnym świetle dziennym. Matryce błyszczące dają za to wierniejsze odwzorowanie kolorów oraz lepszy kontrast. Musimy jednak zadbać o to, żeby pracować przy świetle rozproszonym lub tak ustawiać ekran, żeby żadne źródło światła nie odbijało się w nim.

Obecnie w przeważającej części notebooków stosuje się ekrany panoramiczne o stosunku długości do wysokości 16:9. Wypierają one systematycznie z rynku modele z ekranami standardowymi 4:3. Panoramiczny wyświetlacz nadaje się idealnie nie tylko do zastosowań multimedialnych, lecz także dobrze spisuje się w programach biurowych. Dzięki jego dużej szerokości jesteśmy w stanie otwierać kilka okien programów obok siebie, co w znacznym stopniu ułatwia pracę.

Znając wielkość notebooka, poszukajmy tytułowego silnika, który napędzi pracę naszego komputera.

Do obsługi programów biurowych (edytor tekstu, arkusz kalkulacyjny, etc.) lub korzystania z Internetu w zupełności wystarczą nawet najsłabsze procesory, np. Intel Celeron M. Na komfortową pracę z takim oprogramowaniem pozwoli częstotliwość taktowania (prędkość) ok. 1,6 GHz. Taki procesor będzie zużywał mniej energii niż jego szybsze odpowiedniki, co wpłynie na wydłużenie czasu pracy na akumulatorze.

W zastosowaniach multimedialnych (filmy DVD, czasami gry) lub programach wymagających przetwarzania dużej ilości danych (programy inżynierskie, niektóre graficzne, bazy danych) najlepiej sprawdzą się mocne modele procesorów. Najlepsze są dwurdzeniowe np. Intel Core 2 Duo lub AMD Turion64 X2. Dzięki takiej budowie, system operacyjny komputera widzi dwa procesory, które równomiernie dzielą się zadaniami. Jeżeli zależy nam na płynnym oglądaniu filmów lub pracy, warto wybierać modele o prędkości 1,8 GHz i wyższej.

Ogólnie mówiąc, przy wyborze procesora należy kierować się ilością zadań, jakie stawiamy przed notebookiem. Jeśli będzie ich niedużo, to wybierzmy procesor wolniejszy i tańszy. Jeśli chcemy pracować z wieloma programami na raz lub korzystać z notebooka jako platformy multimedialnej, lepszym rozwiązaniem będzie procesor szybszy, który pozwoli na płynną pracę lub zabawę.

Dla wielu osób duże znaczenie ma hałas, jaki generuje komputer. Im mniejszy, tym większy komfort pracy. W tym przypadku warto wybrać model procesora, który będzie zużywał mało energii, a dzięki temu mało nagrzewał się. Wiatraczki chłodzące wnętrze notebooka będą włączały się rzadziej, generując mniejszy hałas. Polecamy szczególnie procesory z serii Intel Core 2 Duo, które charakteryzują się bardzo dobrym stosunkiem osiągów do zużywanej energii, a także wszystkie wersje procesorów Intela o obniżonym taktowaniu oznaczone literkami LV i ULV.

Tak jak procesory, również karty graficzne możemy podzielić ze względu na możliwe zastosowania.

Podstawowe karty graficzne, które spotkamy w większości notebooków, to układy zintegrowane z płytą główną. To przede wszystkim rozwiązania firmy Intel (np. Intel GMA 950) lub ATI (np. ATI Xpress 1100). Charakteryzują się przede wszystkim niewielkim zużyciem energii. Są to układy graficzne nie posiadające oszałamiających parametrów, ale w zupełności wystarczające do obsługi podstawowych zadań, takich jak programy biurowe, czy korzystanie z Internetu. Ich dużym atutem jest to, że są tanie, co wpływa na cenę notebooka.

Do zastosowań multimedialnych lub tworzenia zaawansowanej grafiki najbardziej przydatne są niezależne karty graficzne, posiadające własną pamięć. Warto przyjrzeć się modelom kart z pamięcią o pojemności 128 megabajtów (MB) i większej. Zyskamy wtedy pewność, że grafika lub filmy będą wyświetlane płynnie i z dużą ilością szczegółów.

Inżynierowie i osoby zajmujące się obróbką filmów powinny zainteresować się notebookami wyposażonymi w specjalistyczne karty graficzne nVidia Quadro FX Go lub ATI Mobility FireGL.

Istotną sprawą przy wyborze danego notebooka jest sprawdzenie, jaką posiada rozdzielczość ekranu. Wartość ta podawana jest jako iloczyn wyświetlanych na ekranie punktów (pikseli) w poziomie i w pionie.

Standardową rozdzielczością we współczesnych notebookach jest WXGA (1280 x 800 pikseli). Jest ona w zupełności wystarczająca do większości zastosowań, takich jak oglądanie filmów, praca w programach biurowych, etc.

Dostępne są także matryce o wyższych rozdzielczościach np. WSXGA+ (1680 x 1050 pikseli). Przydają się bardzo w sytuacjach, gdy trzeba wyświetlić obraz z jak największą ilością szczegółów np. podczas pracy ze zdjęciami lub przy wyświetlaniu filmów DVD wysokiej rozdzielczości. Mogą być pomocne także np. w edytowaniu arkuszy kalkulacyjnych, gdy na ekranie musimy zmieścić jak największą liczbę danych. Dzięki wysokiej rozdzielczości, nawet niewielkie znaki lub ikonki będą wyświetlane ostro i czytelnie.

Przy obecnie stosowanych systemach operacyjnych i oprogramowaniu, absolutne minimum to 512 MB. Do komfortowej pracy zalecamy jednak dokupienie dodatkowych modułów pamięci lub zakup notebooka wyposażonego w 1 GB pamięci RAM.

Jeżeli zamierzamy kupić komputer z zainstalowanym systemem Windows Vista, to trzeba przygotować się na kupno dodatkowej kości pamięci. Nowy produkt firmy Microsoft jest niestety bardzo łakomy na zasoby komputera i płynna praca lub zabawa z tym systemem jest możliwa, gdy wyposażymy notebook w co najmniej 1,5 GB RAM-u.

Również decydując się na komputer ze zintegrowaną kartą graficzną, warto pokusić się o zwiększenie ilości pamięci. Zintegrowane układy graficzne korzystają częściowo z zasobów RAM-u, wpływając tym na spowolnienie pracy komputera.

W nowych notebookach nie spotyka się praktycznie dysków mniejszych niż 80 GB, jednak za standard przyjmuje się dyski o wielkości 120 GB. Spotkamy je w większości notebooków.

Jeżeli myślimy o zastosowaniu komputera jako domowego centrum rozrywki, to powinniśmy wybrać model z dyskiem o pojemności co najmniej 200 GB, ze względu na jego szybkie zapełnianie się plikami muzycznymi, filmami oraz całą gamą oprogramowania.

Kiedy zależy nam na wydajności komputera i bezpieczeństwie danych, możemy pokusić się o zakup notebooka wyposażonego w dwa dyski. Takie rozwiązanie dostępne jest jedynie w najdroższych modelach komputerów przenośnych, ale w znaczny sposób zmniejsza ryzyko utraty danych w wypadku uszkodzenia dysku twardego.

Już od kilku lat wbudowana karta sieciowa, jest standardem w komputerach przenośnych. Obecnie są to modele typu Gigabit Ethernet, oferujące możliwość bardzo szybkiego (do 1000 kilobitów na sekundę) przesyłu danych w sieciach lokalnych oraz, oczywiście, dostęp do Internetu.

Ten ostatni jest również możliwy dzięki coraz popularniejszym, bezprzewodowym punktom dostępowym sieci Wi-Fi. Aby połączyć się z taką siecią, nasz notebook powinien posiadać wbudowaną lub zewnętrzną, bezprzewodową kartę sieciową WLAN.

W chwili obecnej dostępne są karty w standardach 802.11b , 802.11g oraz w niewielkich ilościach 802.11n. Pierwszy z nich oferuje połączenie o prędkości do 11 Mbit/sekundę, drugi do 54 Mbit/s, a trzeci 100 Mbit/s i więcej. W praktyce do swobodnego korzystania z Internetu wystarcza karta o prędkości 11 Mbit/s.

Większość komputerów przenośnych ma wbudowany ponadto modem analogowy do połączeń z Internetem przez tradycyjną sieć telefoniczną. Chociaż coraz rzadziej używane, przydają się wszędzie tam, gdzie niedostępne są szybkie łącza lub sieci bezprzewodowe.

Ważnym elementem każdego nowego notebooka jest ilość i rodzaj złączy, jakie ma wbudowane. Od tego zależy, jakie i ile dodatkowych urządzeń będziemy mogli podłączyć.

Podstawowym złączem stosowanym we współczesnych notebookach jest USB. Umożliwia ono podłączanie dodatkowej myszki lub klawiatury, a także takich urządzeń jak aparat cyfrowy, drukarka, pamięć zewnętrzna, etc.

Coraz większą popularność zdobywa także Bluetooth. Jest to bezprzewodowe złącze o funkcjach podobnych do USB, które komunikuje się z komputerem za pomocą fal radiowych. Skuteczny zasięg jego działania to ok. 10 metrów. Dzięki niemu można podłączać nie tylko myszkę i klawiaturę, ale także niektóre drukarki i aparaty cyfrowe lub zsynchronizujemy dane z telefonem komórkowym bądź palmtopem.

Jeśli planujemy korzystanie z aparatu cyfrowego i przeglądanie lub edytowanie zrobionych zdjęć w komputerze przenośnym, to polecamy wybór notebooka z wbudowanym czytnikiem kart pamięci. Najczęściej spotykane są czytniki obsługujące popularne typy kart typu SD (SecureDigital) i MMC (MultiMediaCard).

Niektóre notebooki wyposaża się w złącze FireWire, które daje możliwość dużo szybszej transmisji danych niż w przypadku złącza USB. Może być przydatne dla osób posiadających kamerę cyfrową wyposażoną w takie złącze.

Trzeba jeszcze wspomnieć o złączu PCMCIA, które do niedawna było standardem w każdym notebooku. Służy ono do podłączania kart rozszerzeń, najczęściej modemów GSM/GPRS/UMTS, zewnętrznych kart telewizyjnych, etc. Coraz częściej jest jednak zastępowane przez złącze Express Card, o mniejszych rozmiarach i zgodne ze złączami USB 2.0 i PCI-Express. Dzięki temu jest szybsze od poprzednika, a także umożliwia podłączanie urządzeń w trybie hot-plug, czyli bez wyłączania komputera.

W większości zastosowań zintegrowana karta dźwiękowa okaże się wystarczająca. Ale melomani muzyki, czy fani doskonałego dźwięku w filmach lub grach powinni skusić się na zakup dodatkowej karty muzycznej montowanej w złączu PCMCIA lub USB. Dostępne są modele kart (zwłaszcza lidera w tym względzie, firmy Creative) oferujące doskonały, wielokanałowy dźwięk. Ich możliwości są dużo większe niż zintegrowanych układów, a obejmują choćby możliwość samodzielnego tworzenia muzyki, czy podłączanie zestawów kina domowego.