Jak wybrać projektor multimedialny?

Obecnie istnieją dwie technologie wyświetlania obrazu przez projektory multimedialne: LCD oraz technologia DLP. Trudno odpowiedzieć na pytanie, która z nich jest lepsza.

Projektory LCD dają obraz o naturalnych, niezbyt intensywnych kolorach. Poszczególne piksele są bardziej widoczne, dzięki czemu mają lepszą ostrość.

W projektorach DLP obraz jest bardziej jaskrawy, co pozwala na uzyskanie dużego kontrastu, zazwyczaj ok. 2000:1. Ma to duże znaczenie, zwłaszcza podczas projekcji w jasnych pomieszczeniach.

Pierwsza technologia opiera się na przepuszczaniu silnego strumienia światła przez trzy ciekłokrystaliczne matryce, gdzie jest ono rozszczepiane na trzy podstawowe kolory RGB (czerwony, zielony i niebieski). Następnie rozszczepione światło jest filtrowane i w odpowiednich proporcjach mieszane na oddzielnej matrycy LCD, co pozwala uzyskać inne kolory dla każdego piksela. Otrzymanie doskonałego obrazu możliwe jest dzięki zastosowaniu skomplikowanego układu optycznego, składającego się z wielu soczewek i pryzmatów.

Technologia DLP opiera się na setkach tysięcy kwadratowych mikrolusterek (tzw. chip DMD). Umocowane są na malutkich zawiasach, pod którymi znajdują się sterujące nimi komórki pamięci RAM. Każde z lusterek może wychylać się pod kątem 10 stopni do 1000 razy na sekundę, wyświetlając lub nie dany piksel. Tak duża częstotliwość umożliwia uzyskanie bardzo szerokiego pasma odcieni szarości oraz zapewnia wierność odwzorowania kolorów.

Jeszcze lepsze efekty uzyskuje się w najnowszych projektorach DLP, wykorzystujących trzy układy DMD, z których każdy odpowiedzialny jest za oddzielny kolor podstawowy RGB. Dzięki temu, dostajemy obraz nie tylko o dużym kontraście, ale i o wiele lepszych kolorach. Niestety, wadą takiego rozwiązania jest wyższa cena projektora.

Rozdzielczość (rzeczywista) to liczba punktów (pikseli) w poziomie i pionie, zapisana w formie iloczynu. Poniżej przedstawiamy najpopularniejsze rozdzielczości rzeczywiste, stosowane we współczesnych projektorach.

• Jeżeli planujemy używać projektora do prezentacji, a najbardziej zależy nam na niewysokiej cenie urządzenia, to taki z rozdzielczością SVGA (800 x 600 pikseli) powinien spełnić nasze oczekiwania.
• Rozdzielczość XGA (1024 x 768) przydaje się zwłaszcza podczas prezentacji programu PowerPoint. To najczęściej stosowana rozdzielczość używana w pracy z programami biurowymi.
• Do oglądania filmów najlepsze będą projektory wyświetlające panoramiczny obraz. Taki efekt uzyskamy np. przy rozdzielczości WVGA (964 x 544). Jeszcze lepsze są modele projektorów zgodne ze standardem High Definition, znanym z telewizorów plazmowych i LCD. Od niedawna dostępne są na rynku urządzenia HD Ready (1280 x 720) oraz Full HD (1920 x 1080). Polecamy je pasjonatom kina domowego, głównie ze względu na doskonałą jakość wyświetlanego obrazu.
• Jeśli chcemy uzyskać obraz o dużej ilości szczegółów, to warto przyjrzeć się modelom projektorów obsługujących rzeczywiste rozdzielczości SXGA (1280 x 1024) lub UXGA (1600 x 1200). Są to uniwersalne urządzenia, nadające się zarówno do oglądania zdjęć, prezentacji multimedialnych, jak i filmów w wysokiej rozdzielczości.

Pamiętajmy, że jakość wyświetlanego obrazu zależy w dużej mierze od jakości (rozdzielczości) materiału źródłowego, warto więc za wczasu określić, do czego będziemy używać projektora.

Jasność jest inaczej nazywana siłą światła. To jeden z najważniejszych parametrów projektora, ponieważ to on głównie decyduje o zastosowaniu danego modelu.

Jasność podawana jest w ANSI (American National Standards Institute) lumenach. Współczynnik lumenów określa natężenie światła emitowanego przez projektor. Dzięki temu standardowi mamy możliwość porównania jasności modeli różnych producentów.

Poniżej przedstawiamy proponowane zastosowania projektorów w zależności od siły światła.

• Projektory o jasności 300-600 lumenów, nadają się do używania w zaciemnionych pomieszczeniach.
• 600-1000 lumenów, to wartości pozwalające na pracę projektora w standardowych warunkach biurowych, ale przy ograniczonym oświetleniu.
• Projektory mające 1200 lumenów i więcej są idealne do używania w dużych salach konferencyjnych, biurach lub jako element wyposażenia zestawów kina domowego. Duża jasność pozwala na uzyskanie dobrego odwzorowania kolorów i kontrastu.

Kontrastem określa się stosunek natężenia światła w elementach o maksymalnej i minimalnej jasności np.: różnica między czernią a bielą na obrazie wyświetlanym.

Im wyższy jest współczynnik kontrastu, tym większa jest zdolność projektora do wyświetlania poszczególnych odcieni kolorów. Większy kontrast pozwala na dokładniejsze odwzorowanie barw, co jest szczególnie ważne dla osób planujących wykorzystanie projektora do oglądania zdjęć lub filmów DVD.

Najczęściej spotykane projektory LCD, to takie o kontraście od 400:1 do 700:1. Projektory wyświetlające obraz w technologii DLP mają w większości kontrast o wartości 2000-3000:1.

Przy nieprawidłowym ustawieniu projektora uzyskany obraz będzie posiadał widoczne zniekształcenia i swoim kształtem przypominał trapez. W takiej sytuacji dopiero użycie regulacji efektu trapezu pozwoli nam uzyskać prawidłowy, prostokątny obraz. Najlepiej, żeby projektor wyposażony był w mechanizm optycznej regulacji efektu trapezu typu Lens Shift, który pozwala na przesuwanie obiektywu w pionie i w poziomie bez straty jakości wyświetlanego obrazu, w przeciwieństwie do metody cyfrowej, tzw. keystone.

Projektory pozwalają na powiększenie obrazu (zoom), dzięki czemu można dopasować go do wielkości ekranu. Dobrze, jeśli projektor wyposażony jest w zoom optyczny, nie powodujący utraty jakości obrazu. Większość posiada jednak zoom cyfrowy, który powiększa wyświetlany obraz, ale wiąże się to z utratą jego jakości.

Ważnym parametrem, którym powinno się kierować przy zakupie projektora jest minimalna i maksymalna odległość wyświetlania obrazu. Odległość minimalna będzie istotna w przypadku korzystania z projektora w niewielkich pomieszczeniach, np. małych salach konferencyjnych lub niewielkich pokojach dziennych. Odległość maksymalna jest ważna dla osób, które wykorzystują projektor w dużych salach. Oba parametry opisują graniczne odległości ustawienia projektora od powierzchni wyświetlania, dla których istnieje możliwość ustawienia maksymalnej ostrości obrazu. Z tymi parametrami związane są też minimalna i maksymalna przekątna obrazu, jaką możemy uzyskać przy danej odległości wyświetlania.

Dla osób korzystających z projektorów podwieszonych pod sufitem, np. w dużych salach konferencyjnych, może być istotna możliwość zdalnego sterowania ostrością i wielkością obrazu. Warto wtedy wybrać urządzenie z elektrycznym sterowaniem obiektywu i możliwością zdalnej zmiany parametrów za pomocą pilota.

To bardzo istotny parametr, który powinniśmy wziąć pod uwagę kupując projektor. Jest to bowiem jeden z najdroższych elementów wyposażenia urządzenia. Warto wybierać modele, które oferują jak najdłuższy czas pracy lampy.

Żywotność lampy (inaczej "half-life") określa się ilością godzin (np. 1500 godzin), po której jasność może spaść do 50% jasności początkowej nowego projektora. Nie jest to wartość gwarantowana i zdarza się, że lampa może wymagać wcześniejszej wymiany. Wpływ na żywotność mają warunki otoczenia podczas pracy (temperatura, zakurzenie, wilgotność) oraz intensywność użytkowania. Zalecamy okresowe czyszczenie projektora, aby przedłużyć żywotność lampy.

Na przedłużenie żywotności lampy projektora może mieć także wpływ używanie trybu ekonomicznego. Dzięki zmniejszeniu jasności lampy w tym trybie, długość jej życia może wzrosnąć nawet dwukrotnie.

Wejścia sygnałowe umożliwiają współpracę projektora z urządzeniami zewnętrznymi. Przed zakupem warto zapoznać się z dostępnymi w projektorze złączami, gdyż decydują one w dużej mierze o jego funkcjonalności. Najczęściej spotykane wejścia to:

• RGB (D-Sub) - to typowe analogowe złącze komputerowe, służące do połączenia komputera z projektorem. Jest ono wystarczające, jeśli korzystamy z projektora tylko do wyświetlania prezentacji typu PowerPoint.
• DVI - umożliwia przesyłanie obrazu z komputera w postaci cyfrowej. Charakteryzuje się on wysoką jakością, co jest ważne jeśli zamierzamy wyświetlać z komputera filmy DVD.
• HDMI (High-Definition Multimedia Interface, dawniej DVI-CE) - nowy standard złącza cyfrowego, następca DVI. Umożliwia przesyłanie w jednym kablu obrazu i dźwięku w postaci cyfrowej, co stanowi gwarancję ich wysokiej jakości. Pojawia się w coraz większej ilości komputerów, a także płaskich telewizorów i odtwarzaczy DVD.
• Component - jedno z najbardziej zaawansowanych złączy dla sygnału wideo. Sygnał komponentowy wideo przekazuje informację o obrazie w postaci jego wszystkich składowych. Dzięki temu uzyskuje się jeden z najlepszych obrazów w porównaniu z innymi popularnymi standardami. Warto na nie zwrócić uwagę, jeśli potrzebujemy obrazu o jak najwyższej jakości.
• Composite - potocznie nazywane Video. Najpopularniejsze i najczęściej występujące złącze sygnałowe. Sygnał kompozytowy jest wygodny, ponieważ jest kompaktowy i akceptowany przez większość urządzeń wideo, ale oferuje najsłabszą jakość obrazu.
• S-video przekazuje dane za pomocą informacji o kontraście (luminancja) i kolorze (chrominancja) w dwóch oddzielnych parach przewodów. Główną zaletą oddzielnego przesyłania sygnałów jest ostrzejszy obraz. Obecnie standard ten jest popularny w odtwarzaczach DVD, niektórych magnetowidach oraz wielu nowoczesnych odbiornikach telewizyjnych. Także wiele innych urządzeń elektronicznych, takich jak kamery wideo, karty graficzne komputerów posiadające funkcje telewizyjne czy konsole gier wideo, wykorzystują ten sposób transmisji sygnału wizyjnego. Jakość sygnału S-Video jest zależna od jakości przewodu połączeniowego i może się znacznie pogarszać, jeśli jego długość przekracza 5 metrów.

Niezależnie od tego, czy projektor posłuży jako narzędzie do prezentacji, czy będzie elementem kina domowego, warto zwrócić uwagę na poziom generowanego przez nie hałasu. Wartość ta, podawana w decybelach (dB), ma istotny wpływ na komfort użytkowania projektora. Wiele projektorów umożliwia pracę w trybie ekonomicznym, w którym mniej się nagrzewają. Dzięki temu, wiatraki chłodzące wnętrze projektora pracują na niższych obrotach, generując hałas nawet poniżej 30 dB, który słyszymy jako słabo słyszalny szum.

Ten parametr warto wziąć pod uwagę kupując projektor zwłaszcza, jeśli chcemy używać go jako narzędzia do prezentacji. Niewielka waga urządzenia pozwoli nam na wygodne jego przenoszenie. Do takich zastosowań nadają się projektory ważące poniżej 3 kg. Cięższe są raczej urządzeniami stacjonarnymi.

W czasie wybierania projektora, powinniśmy spojrzeć też na niektóre funkcje dodatkowe, które mogą podnieść jego walory użytkowe. Poniżej przedstawiamy kilka popularniejszych.

• Wirtualna mysz, pozwala na kontrolowanie myszy komputera za pomocą pilota projektora. Aby ją uaktywnić należy podłączyć projektor do komputera przez port USB lub PS/2. Tym sposobem komputer komunikuje się z projektorem, którego pilot przejął funkcję myszy komputerowej. Pozwala to na przykład uruchamiać programy oraz zmieniać obrazy prezentacji bez podchodzenia do komputera.
• PIP (Picture In Picture, Obraz w Obrazie) to funkcja znana z telewizorów, umożliwiająca wyświetlanie obrazu z dwóch źródeł. W przypadku projektorów, pozwala np. na jednoczesne wyświetlanie pełnoekranowej prezentacji PowerPoint, a w okienku podglądu filmu DVD.
• Tryb pracy ekonomicznej ECO pozwala na zmniejszenie zużycia energii oraz poziomu szumu projektora, a także na wydłużenie czasu życia lampy. Odbywa się to kosztem obniżenia jasności, więc warto korzystać z tej funkcji podczas projekcji w zaciemnionych pomieszczeniach.