Jak wybrać kino domowe?

Podstawą jest amplituner, urządzenie z wbudowanym wzmacniaczem oraz radiem, a w przypadku gotowych zestawów kina domowego, także odtwarzaczem lub nagrywarką CD/DVD. Bardziej zaawansowane modele posiadają niezależne jednostki amplitunera i odtwarzacza CD/DVD. Pozwala to na wymianę tego ostatniego np. na nowocześniejszy model Blue-Ray DVD, co pozwoli oglądać filmy wysokiej rozdzielczości w standardzie HDTV.

Nieodzownym elementem każdego zestawu audio są głośniki. W jego skład wchodzą najczęściej głośnik nisko-tonowy, zwany popularnie subwooferem, a także satelitarne kolumny głośnikowe, w liczbie od dwóch do sześciu.

Jego funkcją jest przetwarzanie i wzmacnianie dźwięku, przekazywanego później do wszystkich podłączonych głośników. Podstawowym parametrem amplitunera jest maksymalna moc wyjściowa, czyli suma mocy wszystkich głośników. Im wyższa wartość tego parametru, tym głośniej gra zestaw, a co za tym idzie można nagłośnić większą powierzchnię.

Zaletą gotowych zestawów kina domowego jest to, że moc wyjściowa amplitunera zawsze jest dobrze dopasowana do mocy dołączonych głośników. Nie ma więc obawy, że przy podgłośnieniu zestawu na pełną moc, głośniki ulegną uszkodzeniu. Amplitunery w gotowych zestawach kina domowego posiadają moc od około 75 do ponad 1000 Watów.

Parametrem, który określa maksymalną liczbę głośników, jakie można podłączyć do amplitunera jest liczba kanałów wyjściowych. Najczęściej stosowane jest sześć głośników w układzie 5.1, czyli dwie kolumny przednie, jedna centralna, dwie tylne i subwoofer. Jest to najczęściej występujący układ wyjść głośnikowych w gotowych zestawach kina domowego. W układzie siedmiogłośnikowym 6.1 dodany jest dodatkowy głośniki tylni, a w układzie 7.1 dwa. Efekt dźwięku przestrzennego da radę uzyskać już przy czterech głośnika satelitarnych, ale większa liczba kanałów i głośników daje możliwość wprowadzenia dodatkowych efektów dźwiękowych.

Do odtwarzania dźwięku przestrzennego niezbędne są dekodery, które rozdzielają ścieżkę dźwiękową na kilka kanałów. Najpopularniejszymi standardami są Dolby Digital oraz DTS. Oba kodują ścieżkę dźwiękową w sześciu niezależnych kanałach, czyli w układzie 5.1. Standard DTS ma jednak lepszą jakość brzmienia niż Dolby Digital, ponieważ nie jest skompresowany.

Rozwinięciem powyższych standardów są Dolby Digital EX i DTS ES, pozwalające na zastosowanie układów siedmio- i ośmiokanałowych, dzięki którym wrażenia dźwięku przestrzennego są jeszcze pełniejsze.

Dzięki dekoderom Pro Logic, Pro Logic II lub Pro Logic IIx, mamy możliwość odtworzenia tradycyjnego dźwięku 2-kanałowego stereo na wszystkich podłączonych do zestawu głośnikach. Pro Logic pozwala na uzyskanie dźwięku czterokanałowego, który rozdzielony jest na dwa kanały przednie, kanał centralny i kanał tylny. Pro Logic II daje dźwięk pięciokanałowy, natomiast dzięki Pro Logic IIx uzyskuje się aż sześć kanałów z dźwięku stereo.

Większość amplitunerów wyposażonych jest w cyfrowy procesor dźwięku. Przetwarza on sygnał z postaci cyfrowej do analogowej i, w zależności od trybu pracy, pozwala na uzyskanie różnych efektów dźwięku przestrzennego. Są to między innymi: Sala koncertowa, Katedra, Studio muzyczne, Otwarta przestrzeń i wiele innych. Dzięki temu możemy przystosować brzmienie każdej ścieżki dźwiękowej do własnych preferencji.

Jest to jedno z trzech, obok amplitunera i głośników, urządzeń niezbędnych do działania zestawu kina domowego. Odpowiada za odczytywanie obrazu i dźwięku z płyt CD i DVD. Stąd też jego parametry mają znaczący wpływ na jakość przesłanego do telewizora i głośników sygnału. Odtwarzacz jest najczęściej zintegrowany z amplitunerem, może także występować jako osobny moduł, co umożliwia jego późniejszą wymianę na inny model.

Oczywiście funkcję odtwarzacza spełniają także nagrywarki DVD, posiadające dodatkowo możliwość nagrywania płyt CD/DVD. Podstawowym parametrem odtwarzacza jest liczba i rodzaj obsługiwanych standardów obrazu i dźwięku.

Ponieważ kino domowe to także zestaw audio, odtwarzacz odczytuje muzykę z płyt CD Audio. Dobrze, jeśli istnieje możliwość odtwarzania zapisanych w formatach MP3 i WMA. Dzięki odpowiedniej kompresji ścieżek muzycznych, pozwalają one na nagranie na płycie CD dużej liczby utworów (około 200 utworów w MP3 lub około 400 w WMA). Ponieważ materiał audio jest skompresowany, jakość dźwięku jest gorsza w stosunku do płyt CD Audio.

Filmy zapisane w standardach DVD Video, VCD oraz SVCD są odczytywane przez wszystkie odtwarzacze lub nagrywarki DVD. Natomiast nie wszystkie potrafią prawidłowo odczytywać filmy w komputerowych standardach DivX i Xvid. Pozwalają one na około czterokrotne zmniejszenie objętości filmów przy jednoczesnym utrzymaniu akceptowalnej jakości obrazu, jednakże lepszej niż w standardzie VCD. Większość filmów nagranych w standardzie DivX i Xvid nie ma polskiego dubbingu, jedynie polskie napisy. Wybierając odtwarzacz warto zwrócić uwagę, czy sprzęt ma możliwość wyświetlania napisów z polskimi znakami i czy wśród obsługiwanych formatów napisów jest TXT. Jeśli tak, tekst nie będzie miał błędów w polskiej pisowni, a odczytywanie go będzie łatwiejsze.

Niektóre odtwarzacze posiadają możliwość aktualizacji wewnętrznego oprogramowania, tzw. firmware'u. Ich producenci starają się na bieżąco uaktualniać zarówno dostępne dekodery audio i wideo, co zwiększa możliwości odtwarzaczy. Wprowadzane są także poprawki, które mają na celu wyeliminowanie ewentualnych błędów w działaniu urządzenia.

Jeśli planujemy oglądać filmy nagrywane w standardzie HDTV, polecić warto zakup odtwarzacza Blue-Ray. Standard ten pozwala na zapis co najmniej dwukrotnie większej ilości danych niż na standardowej płycie DVD. Dzięki temu, na płytach obu standardów mieszczą się filmy w wysokiej rozdzielczości do 1920 x 1080 pikseli oraz wielokanałowe ścieżki dźwiękowe 7.1. Niestety ceny tych odtwarzaczy są wciąż dość wysokie i znacząco zwiększają koszty zakupu zestawu kina domowego.

Odtwarzacze DVD pozwalają także na odczytanie samodzielnie nagranych materiałów wideo na płytach DVD-R, DVD-RW, DVD+R, DVD+RW, DVD-RAM, CD-R/RW. To wygodne rozwiązanie, zwłaszcza dla posiadaczy cyfrowych kamer wideo z zapisem DVD.

Kolejną funkcją jest odczyt zdjęć zapisanych w standardzie JPG. Najczęściej odbywa się to w formie pokazu slajdów

Każdy odtwarzacz DVD wyposażony jest w cyfrowo-analogowe przetworniki obrazu i dźwięku. Odpowiedzialne są przetworzenie cyfrowych danych zawartych na płytach CD i DVD na sygnał analogowy w przypadku, gdy korzystamy z wyjść analogowych EURO, S-video lub cinch. W procesie tym następują niestety straty jakości obrazu i dźwięku. Najlepiej korzystać więc ze złączy cyfrowych, takich jak HDMI, które zapewniają bezstratne przesyłanie sygnałów. Stosunkowo niewielkie straty jakości obrazu i dźwięku zapewniają przetworniki obrazu 108 MHz/12 bit i dźwięku 192 kHz/24 bit lub większe.

W zestawie kina domowego rozróżniamy dwa podstawowe rodzaje głośników. Niskotonowy, zwany inaczej subwooferem lub wzmacniaczem basów oraz głośniki satelitarne, odpowiedzialne za generowanie tonów średnich i wysokich.

Subwoofer to specjalny głośnik, który emituje najniższe tony. Pozwala na uzyskanie bardzo wyraźnych efektów, na przykład wybuchów oraz innych, gdzie potrzebne jest wzmocnienie drgań. Dla subwoofera określona została oddzielna ścieżka dźwiękowa, niezależna od pozostałych kanałów dźwiękowych.

Wśród samych subwooferów istnieje podział na dwa typy, pasywne oraz aktywne. Subwoofery pasywne, spotykane w większości zestawów kina domowego, wykorzystują wzmacniacz amplitunera, co pozwala na regulowanie emitowanego basu tylko poprzez ogólne ustawienia dźwięku zestawu. Subwoofery aktywne korzystają z własnego wbudowanego wzmacniacza, dzięki czemu możliwa jest niezależna regulacja głośności tonów niskich.

Głośniki satelitarne to podstawa dźwięku przestrzennego. Od ich wykonania bardzo zależy jakość uzyskiwanych dźwięków. Każdy z głośników posiada odpowiednią obudowę, najlepiej jeśli zrobiona jest z drewna lub płyty wiórowej lub MFD. Najgorszej jakości są głośniki w plastikowych obudowach i takie odradzamy.

Kolumna głośnikowa może posiadać budowę jedno- lub wielodrożną. W pierwszym przypadku za odtwarzanie wszystkich tonów odpowiada jeden głośnik. W kolumnach głośnikowych np. dwudrożnych za odtwarzanie tonów średnich i wysokich odpowiadają oddzielne głośniki, co zdecydowanie polepsza charakterystykę dźwięku.

Najważniejszym parametrem każdego głośnika jest moc, podawana w Watach [W]. Ma ona wpływ na głośność, głębię, dynamikę i czystość dźwięku. Rozróżniamy moc znamionową RMS i moc muzyczną. Ważniejsza jest ta pierwsza, bo określa z jaką mocą emitowany jest czysty dźwięk przez długi czas, przy zniekształceniach na stałym określonym, poziomie.

Warto sprawdzić, czy głośniki mają ekranowanie magnetyczne. Jest to specjalny rodzaj zabezpieczenia, dzięki któremu praca innych urządzeń elektrycznych wytwarzających pole magnetyczne (np. telewizor), nie zakłóca pracy głośników. Z kolei same głośniki też nie zakłócają pracy innych urządzeń.

Wybierając zestaw kina domowego warto zwrócić na to, czy są to kolumny głośnikowe podłogowe, czy półkowe. Dzięki swoim większym rozmiarom, kolumny podłogowe mają większa moc i charakteryzują się lepszym brzmieniem. Zajmują jednak więcej miejsca. Kolumny półkowe z kolei możesz postawić na meblach, specjalnie do tego przeznaczonych stojakach lub powiesić na ścianie. Częstym rozwiązaniem jest to, że kolumny odpowiedzialne za większość generowanych dźwięków, stosuje się podłogowe, a reszta głośników satelitarnych to typ półkowy.

Każdy zestaw kina domowego posiada komplet złączy, które decydują o jego możliwościach podłączania innych urządzeń.

Do najbardziej popularnych należy złącze EURO (Scart). Pozwala ono na przesłanie obrazu i dźwięku w sposób analogowy. Przez nie podłączany najczęściej jest telewizor. Jeśli chcemy w pełni wykorzystać możliwości przesyłania obrazu, to warto skorzystać z złącza komponentowego. Posiada ono zdecydowanie lepsze parametry od złącza EURO, ale służy jedynie do przesyłania sygnału wideo. Idealnie nadaje się do podłączania telewizorów lub projektorów z obsługą skanowania progresywnego, dzięki czemu zwiększa się płynność ruchu i zmniejsza efekt smużenia wyświetlanego obrazu.

Aby w pełni wykorzystać cyfrowe możliwości zestawu kina domowego, trzeba skorzystać z wyjścia HDMI. Przesyła ono cyfrowy obraz i dźwięk bez konieczności zamiany go na sygnał analogowy, a więc bez strat jakości. Dzięki temu jakość uzyskanego obrazu jest identyczna, jak oryginalnie zapisanego na płycie.

Kolejnym cyfrowym złączem jest wejście DV, występujące najczęściej w zestawach z nagrywarką DVD. Umożliwia bezpośrednie podłączenie kamery cyfrowej i zgranie na płytę zarejestrowanego materiału wideo.

Złącza optyczne i koaksjalne pozwalają na cyfrowe, a więc bezstratne przesyłanie dźwięku. Wyjścia często wykorzystuje się do podłączania niezależnego odtwarzacza lub nagrywarki DVD do amplitunera. Z kolei wejścia służą do podłączania zewnętrznych źródeł dźwięku do zestawu, takich jak tunery satelitarne lub przenośne odtwarzacze multimedialne.

Niektóre zestawy kina domowego oferują podłączanie zewnętrznych urządzeń poprzez złącze USB. Są to np. przenośne dyski twarde z nagranymi filmami, zdjęciami lub muzyką.

Z kolei wyjście słuchawkowe umożliwia podłączenie słuchawek i oglądanie filmów bądź słuchanie muzyki bez przeszkadzania innym.

Coraz częstszym rozwiązaniem stosowanym w kinach domowych są wbudowane czytniki kart pamięci. Umożliwiają oglądanie zdjęć lub słuchanie muzyki zapisanej na karcie, bez konieczności podłączania dodatkowych urządzeń.